WhatsApp Join My WhatsApp

ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಎ: ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೂ ಬಂತು ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ಪದವಿ! ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

By Ramesh Ambiger

Published On:

Date:

MBA in Temple Management)

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೂ ಬಂತು ಎಂಬಿಎ: ಇನ್ಮುಂದೆ ಪ್ರಸಾದದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರೊಫೆಷನಲಿಸಂ ಕೂಡ ಸಿಗಲಿದೆ!

ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಸುಗೆ. ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ನಮಗೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಸಾಲು, ಪ್ರಸಾದಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೋ ಕಳೆದುಹೋದ ನಮ್ಮ ಚಪ್ಪಲಿಗಳು! ಹೌದಲ್ಲವೇ?

ಆದರೆ, ಇನ್ಮುಂದೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈಗ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಎಂಬಿಎ ಪದವಿ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಹೌದು, ನೀವು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವಿಕ್ರಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ‘ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಎ’ (MBA in Temple Management) ಎಂಬ ಹೊಸ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರ ಎನಿಸಿದರೂ, ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೋರ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ, ಅದರ ಅಗತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಯುವಜನತೆಗೆ ಸಿಗುವ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.

ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪೂಜೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆ!

ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ, ಇವತ್ತಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಥವಾ ‘ಪಿಲ್ಗ್ರಿಮ್ ಟೂರಿಸಂ’ ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ. ವಾರಣಾಸಿ ಇರಲಿ, ತಿರುಪತಿ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಇರಲಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಕ್ತರು ಈ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಹೀಗೆ ಬರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಜಾಗ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ದರ್ಶನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಈಗಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವೃತ್ತಿಪರ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ವಿಕ್ರಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಈ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆ

ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಮಹಾಕಾಳೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ. ಅದೇ ನೆಲದ ವಿಕ್ರಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈಗ ಈ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, 20 ವರ್ಷದ ಯುವಕನೂ ಸೇರಬಹುದು, 60 ವರ್ಷದ ನಿವೃತ್ತ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ಸೇರಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮಂತ್ರ-ಘೋಷಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು (Crowd Management), ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು (Financial Management) ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಎಂಬಿಎ ಓದಿದವರಿಗೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ಕೆಲಸ ಸಿಗಬಹುದು?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಧಾರಣ ಎಂಬಿಎ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವುದೋ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲೋ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ‘ಟೆಂಪಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್’ ಎಂಬಿಎ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ದಾರಿಯೇ ಬೇರೆ.

  • ಟೆಂಪಲ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್: ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು.

  • ಇವೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್: ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಥೋತ್ಸವ, ಜಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಮಾಡುವುದು.

  • ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ: ಹುಂಡಿ ಹಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ.

  • ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಲಹೆಗಾರ: ಭಕ್ತರಿಗೆ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು.

ನನಗಾದ ಒಂದು ಅನುಭವ: ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭಕ್ತಿಯೂ ಮಾಯ!

ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮೇಲಿದ್ದ ಭಕ್ತಿಗಿಂತ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿ ಆದ ಭಯವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಸರಿಯಾದ ಸಾಲು ಇರಲಿಲ್ಲ, ಯಾರು ಎಲ್ಲಿಂದ ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿ ಹೊರಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸುಸ್ತೋ ಸುಸ್ತು.

ಅದೇ ನೀವು ತಿರುಪತಿ ಅಥವಾ ಶಿರಡಿಗೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಮಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಬಂದರೂ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಸರಿಯಾದ ‘ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್’ನಿಂದ. ವಿಕ್ರಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದು ಕೂಡ ಇಂತಹದ್ದೇ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಪ್ರತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತರಲು.

ಕೇವಲ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯವಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಅರ್ಚಕರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಹೇಶ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಕೇವಲ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುರುದ್ವಾರಗಳು, ಚರ್ಚ್‌ಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೈನ ಮಂದಿರಗಳೂ ಇವೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜನರ ಸಂದಣಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ‘ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್’ ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಇರಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಬೆಳೆಯುವುದಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು

ಈ ಎಂಬಿಎ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಗಿದೆ. ದರ್ಶನದ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಸಾದದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂಜಾರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆಂದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನವಿರುವ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ಬೇಕು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು? ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಾದಾಗ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದು? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಈ ಎಂಬಿಎ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಲಿಯಲಿದ್ದಾರೆ.

ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳು

ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಂದಾಗ ಸವಾಲುಗಳು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸವಾಲು ಎಂದರೆ ‘ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆ’ಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ. ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಅಥವಾ ಹಳೆ ಕಾಲದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯವರು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತಗೋಬಹುದು.

“ನಾವು ಹಿರಿಯ ಕಾಲದಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ, ಈಗ ಇವರೇನು ಬಂದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದು?” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಬದಲಾವಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಜಗದ ನಿಯಮ. ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾವು ಬದಲಾಗಲೇಬೇಕು.

ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಮಹತ್ವ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಹಳ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಎಂಬಿಎ ಪದವೀಧರ ಈ ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಂದು ಉದ್ಯಮದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ (ಆದರೆ ಲಾಭಕೋರತನವಿಲ್ಲದೆ) ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಆ ಊರಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.

FAQ – ಜನರು ಕೇಳುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಮಾಡಲು ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ ಇದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ, ವಿಕ್ರಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು.

2. ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಏನಿರುತ್ತದೆ?

ಇದರಲ್ಲಿ ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ (Crowd Management), ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಂವಹನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

3. ಸಂಬಳ ಎಷ್ಟು ಸಿಗಬಹುದು?

ಇದು ನೀವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮಟ್ಟದ ಸಂಬಳವನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

4. ಇದು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ?

ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಬಹುದು.

5. ಇದರಿಂದ ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ, ಇದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಕೋರ್ಸ್. ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಅರ್ಚಕರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಎ ಪದವಿ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕನಸು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದಾದರೂ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿನ ಕ್ಯೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಎಂಬಿಎ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ!

ನಿಮಗೇನನ್ನಿಸುತ್ತದೆ? ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೂ ಈ ರೀತಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ಬೇಕಾ? ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಇರಬೇಕಾ? ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಈ ಲೇಖನ ಇಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಫಾಲೋ ಮಾಡುತ್ತಿರಿ.

ನೀವು ಕೂಡ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಬಯಸುವಿರಾ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿ!

ಪ್ರಸಾದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್: ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸುವ ಸವಾಲು

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 500 ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಹಾಕುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಹಸದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಡುಗೆಯವನು ಲೇಟು, ಸಾಂಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಜಾಸ್ತಿ, ಎಲೆ ಹಾಕುವವರು ಕಡಿಮೆ… ಹೀಗೆ ನೂರು ತಲೆನೋವು! ಆದರೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ತಿರುಪತಿಯಂತಹ ಕಡೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಊಟ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಪುಣ್ಯದ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ‘ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್’ (Supply Chain Management) ಅಡಗಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರಬೇಕು? ತರಕಾರಿ ಎಷ್ಟು ಬೇಕು? ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು? ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಈ ಎಂಬಿಎ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಲಿಯಲಿದ್ದಾರೆ. ಹಸಿದು ಬಂದ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾದ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ದೈವಿಕ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಅಲ್ಲವೇ?

ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ: ಸುರಕ್ಷತೆ ಎಂಬುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ

ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾದರೂ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲ್ತುಳಿತಕ್ಕೆ (Stampede) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಇಂತಹ ಎಷ್ಟೋ ಕಹಿ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಭಕ್ತರ ಗುಂಪನ್ನು ಹೇಗೆ ಚದುರಿಸಬೇಕು, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೇಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವರ ಪ್ರಾಣ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ‘ತಾಯಿಗಿಂತ ಬಂಧುವಿಲ್ಲ, ಉಪ್ಪಿಗಿಂತ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವಂತೆ, ಸುರಕ್ಷತೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಸೇವೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಹದ್ದುಬಸ್ತಿನಲ್ಲಿಡುವುದು ಈ ವೃತ್ತಿಪರರ ಕೆಲಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆ

ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕರು ವೇದ ಪಾರಂಗತರು, ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ಆದರೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡದ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕು. ಈ ಎಂಬಿಎ ಪದವೀಧರರು ಅಂತಹ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಲೇ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಕಾಣಿಕೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಸುಲಭ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ. ಇದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅಪಚಾರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಮಾಡುವ ಉಪಚಾರ!

ಮುಕ್ತಾಯ: ಈ ಬದಲಾವಣೆ ನಮ್ಮ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ‘ಟೆಂಪಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್’ ಎಂಬಿಎ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಹಣ ಮಾಡುವ ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವಿಕ್ರಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಈ ಹೆಜ್ಜೆ ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಲಿ.

ನೀವು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಚಯದವರು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ. ಭಕ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ.

ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬದಲಾವಣೆ ಬರಲಿ ಎಂದು ನಿಮಗೂ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಶೇರ್ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿ!

Leave a Comment